Rubriek: Rond je huis-dier: Zwaluw

Wat was het warm afgelopen week! Daarom besloot ik even af te koelen in de zee. Op het strand hoorde ik steeds de roep van gierzwaluwen. Ze waren druk bezig met hun jongen in de wijk naast de vuurtoren. Dit geluid trok steeds mijn aandacht.

Gierzwaluw
Gierzwaluwen hebben een treffende naam, vernoemd naar het geluid dat ze maken. Op warme dagen hoor je ze vaak in groepen boven de stad gieren. De gierzwaluw is eigenlijk geen echte zwaluw. Het is wel een trekvogel, net als andere zwaluwen in Nederland.

De gierzwaluw is een ‘driemaandsvogel’: hij is vooral van mei tot en met juli in Nederland. Als echte insecteneters hebben zwaluwen ook geen keus natuurlijk. In de winter zijn die er nauwelijks, dus trekken ze naar warmere gebieden.

De gierzwaluw leeft bijna altijd in de lucht en verzamelt nauwelijks nestmateriaal. Daarom gebruikt de gierzwaluw vaak kieren en gaten in daken. Die plekken zitten hoog, zodat de vogel zich uit het nest kan laten vallen en meteen kan vliegen.

Oeverzwaluw
Ook hebben we in Den Haag de boerenzwaluw, de huiszwaluw en de oeverzwaluw. De oeverzwaluw is bijzonder. Dit is de enige soort die niet (grotendeels) afhankelijk is van gebouwen voor zijn nest. De oeverzwaluw maakt zijn nesten van nature in steile wanden van bijvoorbeeld afgekalfde oevers. De soort is echter ook berucht bij aannemers. De oeverzwaluw is zeer opportunistisch en maakt soms ook nesten in een berg zand op een bouwplaats.

En zit het dier eenmaal in de berg, dan moet je wachten tot ze zijn uitgebroed. Alle nesten van nature in Nederland voorkomende soorten zijn beschermd. Bij de Landscheidingsdijk heeft de gemeente een broedwand aangelegd voor oeverzwaluw en de ijsvogel. De oeverzwaluw heeft er meteen al de eerste nesten in gemaakt. Een mooi succes dus!

Boerenzwaluw
Sinds een jaar broeden op de stadsboerderij Herweijerhoeve boerenzwaluwen. Deze soort maakt zijn nesten vaak binnen in een schuur of stal. Lekker veilig en droog.

Een andere leuke broedplaats van boerenzwaluwen bevindt zich onder Huys Clingendael, op het gelijknamige landgoed. Hier vliegen de boerenzwaluwen over het water een geheimzinnige tunnel in die onder het Huys door loopt.

Ondanks de grote hoeveelheid huizen in de stad broeden er weinig huiszwaluwen in Den Haag zeldzaam. De huiszwaluw maakt zijn nesten vaak aan huizen vast, maar doet dat vaak bij huizen in of dichtbij landelijk gebied. Soms met tientallen nesten bijeen, gezellig toch?!

Wat kun jij doen?
Wil je iets voor zwaluwen doen in Den Haag? Plaats een of meerdere nestkasten voor de gierzwaluw. De meeste kans van slagen is als je dit doet in gebied waar deze al voorkomt. Ze broeden graag bij elkaar in de buurt. Kijk daarvoor op deze kaart. Hang nestkasten voor de gierzwaluw nooit in de zon en altijd op voldoende hoogte (minimaal 5 meter) met een vrije ruimte voor het in- en uitvliegen.

In het centrum, in de Katerstraat, is in het verleden geïnvesteerd in ingemetselde neststenen voor de gierzwaluw. Deze zijn bijna allemaal in gebruik. Natuurinclusief bouwen kan dus heel goed werken voor deze soort! Tot medio juli kun je in de Katerstraat nog genieten van het spektakel. Daarna vertrekken ze alweer richting Afrika en moeten we weer wachten tot ze volgend jaar weer terugkomen, meestal zo rond Koningsdag.