Lekkere snack! Vogels helpen ons in strijd tegen eikenprocessierups

21-06-2021

Oh jee, de eikenprocessierups is er weer. Haartjes kunnen leiden tot jeuk, huiduitslag en irritatie aan de ogen. Om de rupsenpopulatie zo laag mogelijk te houden zet de gemeente natuurlijke helpers in zoals kool- en pimpelmezen en boomlopers en -kruipers. Voor hen is de rups een geliefde snack.

De eikenprocessierups (Thaumethopea processionea) is de rups van een nachtvlinder. Deze harige rups komt sinds de jaren ’90 in Nederland voor. Inmiddels heeft iedereen weleens verhalen over de brandhaartjes gehoord, of deze zelfs al gevoeld. Ook in onze regio zijn inmiddels eiken met waarschuwingstape afgeplakt, waarop staat te lezen: ‘Pas op! Eikenprocessierups!’

's Nachts in processie

De eikenprocessierups profiteert van veranderingen in het klimaat. Zachte winters en droge hete zomers, zoals vorig jaar, stimuleren de groei van populaties. In de maanden mei, juni en juli zijn op veel eiken in vrijwel heel Nederland behaarde rupsen te vinden.

Om het voor de vogels zo aantrekkelijk mogelijk te maken is gezorgd voor moderne huisvesting.


De rupsen gaan ‘s nachts groepsgewijs - in processie - op zoek naar voedsel (eikenbladeren); vandaar de naam eikenprocessierups. Na contact met de microscopisch kleine, pijlvormige brandharen van deze rups kunnen klachten ontstaan zoals jeuk, huiduitslag, irritatie aan de ogen of aan de luchtwegen.

Natuurlijke helpers

In Den Haag hebben wij gelukkig weinig lange eikenlanen- of monoculturen. Onze eiken staan meestal in het bos, of (bos-)plantsoen, samen met andere boomsoorten. Om de populatie van eikenprocessierups zo laag mogelijk te houden is de gemeente op zoek gegaan naar natuurlijke helpers.

Hoewel mensen veel last hebben van de rupsen en hun haartjes, zijn de rupsen voor veel vogels een geliefde snack! Vooral koolmezen en pimpelmezen, maar ook boomlopers en boomkruipers eten de rupsen graag, en voeren er ook hun jongen mee!

Een pimpelmees in het Zuiderpark voert een rups aan zijn jongen.


De gemeente is daarom begonnen met een pilotproject met deze gevleugelde helpers. In de plantsoenen rondom de speelweiden in het Zuiderpark staan redelijk veel eiken. Gezien veel zonaanbidders en gezinnen hier willen genieten van de zomer is de eikenprocessierups bijzonder onwelkom. Een goede plek voor de pilot dus!

Om het voor de vogels zo aantrekkelijk mogelijk te maken is gezorgd voor moderne huisvesting. In december 2020 heeft de gemeente samen met de Haagse Vogelbescherming (HVB) 40 door de HVB gemaakte nestkasten op- en rondom de eiken opgehangen. De potentiële bewoners zijn best kieskeurig op hun huisvesting.

Martina van der Vegt van de gemeente en Jeroen Melcherts van de Haagse Vogelbescherming hingen eind 2020 veertig vogelnestkasten op in het Zuiderpark.


Een koolmees wil graag een ander maat opening dan een pimpelmees. De boomlopers- en kruipers willen de opening graag direct naast de stam zodat zij er makkelijk in kunnen huppelen. Ook werken de vogels niet voor spek en bonen mee - ofwel enkel eikenprocessierupsen. Voor een gebalanceerde voeding hebben zij verschillende rupsen en insecten nodig.

Gazon wordt een kruidenweiland

Daarom heeft de gemeente een plan gemaakt om de biodiversiteit te verhogen door de omgeving van de speelweiden ecologisch waardevol in te richten. Een deel van de randen van het gazon wordt omgevormd tot kruidenweiland. In het najaar van 2020 zijn hier kruidenmengsels gezaaid. In de loop der tijd zal hier een diverse vegetatie ontstaan die veel insecten lokt.

Kruidenrijke berm in het Zuiderpark.


Ook zijn twee plantsoentjes waarin eiken staan omgevormd tot echte bosplantsoenen. Hiervoor zijn afgelopen winter extra struiken en bomen geplant. Zo krijgen de toekomstige bestrijders van de eikenprocessierups behalve huisvesting op maat ook nog eens en all-you-can-eat-buffet erbij! Geen wonder dat de eerste bewoners al hun intocht hebben genomen.

De gemeente gaat samen met de Haagse Vogelbescherming gedurende het jaar monitoren hoe het met de gevleugelde helpers gaat en welke ontwikkelingen er bij de populatie van eikenprocessierups zijn. De groenbeheerder gaat voor de bosplantsoenen en kruidenstroken zorgen. Van een gezond ecosysteem profiteert uiteindelijk iedereen!

Tekst en beeld: Martina van der Vegt

Lees ook: 
Eikenprocessierups kruipt weer uit z’n eitje
Meer rust voor vogels? Zo doen we dat!

 

Nieuwsbrief

Niets meer missen van onze verhalen over het Haagse Groen en de stadsnatuur? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Aanmelden

 

 
Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookieverklaring. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.