Waarom kunnen we bomen niet vaker verplanten?

December 19, 2019

Een vraag die onze boombeheerders regelmatig horen. Wanneer wordt een boom wel of niet verplant? Boomdeskundige Paul Boeters legt uit welke afwegingen hierbij een rol spelen en wat er allemaal bij een verplanting komt kijken.

Door projecten in de stad zoals een kadevernieuwing of reconstructie moeten er jaarlijks ongeveer 500 tot 700 bomen worden verwijderd om ruimte te geven aan deze ontwikkelingen. Om onze bomen zo goed mogelijk te beschermen, wordt bij dit soort projecten al in een vroeg stadium onderzoek gedaan naar de huidige kwaliteit van de bomen en gekeken wat de mogelijkheden zijn om de bomen toch een plek binnen het plan te geven.

,,Verplanten is een aardige shock voor de boom, dus deze moet goed gezond zijn”

Als dit echt niet mogelijk is en de bomen weg moeten, wordt heel goed onderzocht of de bomen succesvol te verplanten zijn. Paul:,,Hiervoor doen we eerst grondig onderzoek naar de conditie van de boom. Verplanten is namelijk een aardige shock voor de boom, dus deze moet goed gezond zijn om het verplanten te overleven en daarna nog jaren mee te kunnen. Helaas, heeft een straatboom het niet altijd makkelijk in onze stad en is maar een beperkt aantal bomen gezond en sterk genoeg om een verplanting aan te kunnen. 
Naast de actuele conditie van de boom is de kans van slagen ook afhankelijk van de boomsoort, een plataan overleeft een verplanting bijvoorbeeld eerder dan een vleugelnoot.”

,,Ook onder de grond is het druk in onze stad”

Als een boom fysiek sterk genoeg is en een verplanting aan kan, volgt een nauwkeurig onderzoek naar de ligging van de wortels. Paul: ,,Ook onder de grond is het druk in onze stad, in ieder trottoir ligt het vol met kabels en leidingen. Als je een boom wilt verplanten moet je alle kabels en leidingen verwijderen die door de wortelkluit heen lopen, met alle risico’s van dien.” De kosten voor het omleggen van kabels en leidingen zijn heel hoog, het moet technisch mogelijk zijn en er moet voldoende ruimte onder de grond zijn., ,Als geconcludeerd wordt dat de boom sterk genoeg is en dat het met de kabels en leidingen goed komt, moet je de wortelkluit goed voorbereiden op het verplanten. Dat vraagt om een zorgvuldige aanpak.”

Hoe gaat het in zijn werk? 

,,Afhankelijk van de grootte van de boom en de ligging van de wortels wordt rondom de stam een sleuf gegraven om een kluit te maken. Deze kluit moet dan extra voeding krijgen, zodat het beperkte aantal wortels dat is overgebleven in de kluit de kans krijgt weer voldoende voeding op te nemen. Deze voorbereidingen op het verplanten kosten, ook weer afhankelijk van de grootte van de boom, enkele maanden tot soms wel 3 jaar. Daarna kan de boom worden verplant.”

Makkelijker gezegd dan gedaan

Dat klinkt makkelijker gezegd dan gedaan. Want een andere geschikte plek vinden voor deze boom is vaak een grote uitdaging. ,,Want er moet natuurlijk wel genoeg plek zijn, boven én onder de grond. De wortelkluit is al snel 2 meter in doorsnee en dat past vaak niet in een straat met veel kabels en leidingen. Daarom moeten deze bomen vaak uitwijken naar het gras of een groengebied, maar daar is de ruimte ook niet onbeperkt. Ook moeten de bomen er naar toe gebracht worden en moet je rekening houden met de rijroute: grote bomen op een vrachtwagen passen meestal niet onder de bovenleidingen van de trams door.” 

,,Wij zijn opegeleid om onze mooie bomen in leven te houden, dus wij kappen ook liever niet als de boom nog gezond en sterk is”

Paul: ,,We kunnen wel concluderen dat het zeker geen eenvoudige zaak is om bomen te verplanten in zo’n stedelijke omgeving. Maar.. dat neemt niet weg dat het altijd wordt onderzocht en dat we ook al veel geslaagde verplantingen hebben in Den Haag. Wij zijn opgeleid om onze mooie bomen in leven te houden, dus wij kappen ook liever niet als de boom nog gezond en sterk is.”